Những Quả Cầu Đá Ở Góc Đường
Ở những góc đường của thành phố Ljubljana, người ta hay thấy những quả cầu đá lớn gắn sát vào chân tường. Những quả cầu này là một đặc điểm kiến trúc lịch sử được gọi là đá bảo vệ góc tường, đá chắn bánh xe hoặc đá định hướng bánh xe (trong lịch sử thường gọi là chasse-roue trong tiếng Pháp hoặc Prellstein trong tiếng Đức).
Chúng được đặt một cách có chủ đích tại các góc sắc nhọn của các tòa nhà, các con ngõ hẹp và cổng vòm trong thời kỳ xe ngựa và xe kéo còn thịnh hành vì hai lý do thực tế sau:
Bảo vệ cấu trúc tòa nhà: Những chiếc xe kéo bằng gỗ nặng nề với phần vành bánh xe bọc sắt thường xuyên ôm cua quá gắt. Nếu không có vật bảo vệ, các bánh xe sẽ liên tục va đập, cọ xát và làm sứt mẻ phần đá móng cấu trúc của tòa nhà, lâu dần sẽ làm suy yếu góc tường.
Định hướng lại bánh xe: Hình dáng cong tròn hoặc dốc của quả cầu đá được thiết kế để chặn bánh xe ngựa một cách nhẹ nhàng và đẩy hay "hướng" nó trở lại giữa con đường lát đá cuội, giúp xe không bị vướng chặt vào góc tường hoặc bị lật nhào.
Dù ô tô hiện đại ngày nay đã thay thế hoàn toàn cho xe ngựa, những quả cầu đá lịch sử này vẫn được gìn giữ khắp các khu phố cổ ở châu Âu như một lời nhắc nhở đầy thú vị và thực tế về cách điều hướng giao thông đường phố từ thời trung cổ và thế kỷ 19.
*
Tòa nhà Hauptmann (Hauptmannova hiša), còn được biết đến với cái tên phổ biến Tòa nhà Art Nouveau. Đây là một trong những công trình kiến trúc mang phong cách ly khai (Secessionist/Art Nouveau) nổi tiếng và mang tính biểu tượng nhất nằm ngay tại trung tâm Quảng trường Prešeren.
Dưới đây là lịch sử và những điểm đặc biệt của công trình độc đáo này:
Sống sót sau trận động đất lịch sử: Tòa nhà ban đầu được xây dựng vào năm 1873 và là một trong số ít những công trình ở trung tâm thành phố may mắn sống sót sau trận động đất kinh hoàng năm 1895 tại Ljubljana với cường độ 6,1 Richter làm sụp đổ hoặc hư hại nặng nề phần lớn các công trình bằng gạch đá tại trung tâm thành phố.
Cuộc đại trùng tu thay đổi diện mạo: Năm 1904, tòa nhà được mua lại bởi Adolf Hauptmann, một thương nhân buôn bán sơn. Ông đã thuê kiến trúc sư nổi tiếng người Slovenia là Ciril Metod Koch để tái thiết hoàn toàn mặt tiền của tòa nhà. Koch là một trong những kiến trúc sư tiên phong mang phong cách kiến trúc Ly khai Vienna (Vienna Secession) về để hiện đại hóa Ljubljana sau trận động đất.
Hình dáng "Bàn là" (Flatiron) độc đáo: Do nằm ở ngã ba giữa phố Čopova và Wolfova ngay góc quảng trường, tòa nhà có cấu trúc hình nêm nhọn hẹp dần về phía trước, gợi sự liên tưởng đến các tòa nhà hình "bàn là" nổi tiếng trên thế giới.
Mặt tiền trang trí bằng gạch gốm tráng men: Vì chủ sở hữu Adolf Hauptmann là một đại lý bán sơn, kiến trúc sư Koch đã khéo léo biến mặt tiền tòa nhà thành một "tấm biển quảng cáo" đầy nghệ thuật. Phần tầng trên của tòa nhà được trang trí bằng các viên gạch gốm tráng men hình học với sắc màu xanh lá cây, xanh dương và màu đỏ gạch, xếp xen kẽ trên nền tường trắng, tạo hiệu ứng phản chiếu ánh sáng rất đẹp mắt.
Mái hiên nhô rộng ấn tượng: Điểm đặc sắc nhất khi nhìn từ dưới lên là phần mái hiên bằng gỗ nhô ra rất rộng, được nâng đỡ bởi các thanh xà và được sơn trang trí các hoa văn hình học, họa tiết lá cây vô cùng tỉ mỉ ở mặt dưới gầm mái.
Họa tiết trăng khuyết nghệ thuật: Ngay phía dưới ban công nhỏ ở tầng hai và hai bên cửa sổ lớn, bạn có thể nhìn thấy các phù điêu thanh nhã mang đậm hơi hướng Art Nouveau, bao gồm cả những họa tiết hình ruy băng và trăng khuyết tinh tế.
Ngày nay, tầng trệt của tòa nhà là một cửa hàng đồng hồ và trang sức (Sten Time), nhưng các tầng trên vẫn giữ vẹn nguyên kiến trúc nghệ thuật từ đầu thế kỷ 20. Đây là một trong những gócảnh yêu thích của du khách khi ghé thăm thủ đô Ljubljana nhờ vẻ đẹp thanh lịch, nổi bật giữa các công trình cổ kính xung quanh.
No comments:
Post a Comment